Ervaringen in Alzheimer

Ik kwam in aanraking met dementie via een tijdelijk bijbaantje. Als brandwacht in een verzorgingshuis, wat neerkwam op fysiek aanwezig zijn en als extra paar handen dienen in geval van nood, brachten wij de avond door op de afdeling dementie. Het verzorgingshuis had een poule van ongeveer tien tot vijftien studenten verzameld. Men zit op afdelingen als deze altijd verlegen om mensen, ongeacht hun diplomering of achtergrond.

Tot dan toe was ik nooit eerder met dementerenden in aanraking gekomen. Je ziet de aandoening niet aan de buitenkant bij de mensen, en vaak huizen zij toch in gesloten kringen. In het begin was het wennen. Het was toch een geheel nieuwe ervaring voor mij. Het klinkt ergens een beetje arrogant om interactie met dementerenden als ‘ervaring’ te bestempelen. Toch wil ik het wel zo noemen, want als leek ten aanzien van dementie begaf ik mij op onbekend terrein. Het was in eerste instantie voorzichtig aftasten in de gesprekken en wennen aan enkele patronen in de interactie met hen.

Het groepje dames (na verloop van tijd kwamen er ook twee heren te wonen) bestond uit twaalf personen. Het fijne van zo’n kleine groep is dat je ze snel leert kennen. Gezien ik gemiddeld drie à vier keer per week op kwam draven ging dat proces redelijk snel. Het mooie daarvan was dat er geen drempel meer was tussen mij en de afdeling. Ik wist zo ondertussen wat ik kon verwachten en met welke mensen goed te praten viel en met welke wat minder. Enkele dames waren af en toe zelfs te betrappen op een vlaag van herkenning. Dan vergrootten de ogen zich bij uitwisseling van blikken en zag ik ze zoeken naar waar ik ook alweer van was.

Daanwordpress _1

Ondanks deze leuke confrontaties was het niet altijd even gemakkelijk als hierboven veronderstelt. In eerste instantie is het misschien schattig dat men je soms herkent; als je er even over nadenkt is het natuurlijk best wel cru dat ze het vermogen tot onthouding van personen zijn kwijtgeraakt. Op de afdeling werden wij vaak genoeg geconfronteerd met de keerzijde van de ziekte. De mensen die hier woonachtig waren konden niet meer voor zichzelf zorgen en waren tot veel basale dagelijkse activiteiten niet meer in staat. Het vermogen daartoe zijn zij gaandeweg tijdens het proces van dementie verloren. Details zijn overbodig.

Door het contact met deze lieve dames ben ik mij ineens wel heel erg bewust geworden van dementie. Omdat dat ik sindsdien vaak op mijn blote knieën voor mijn eigen gezondheid dank werd ik ook enigszins bang voor mijn eigen oude dag. En daarmee was tegelijkertijd de interesse voor de aandoening wel gewekt.

Daanwordpress _4

Dementie staat voor veel mensen van mijn leeftijd nog ver van de belevingswereld, althans, nu nog wel. Als de ontwikkelingen zich blijven continueren zoals zij zich nu voortdoen, dan zal deze grote mate van anonimiteit onder jonge mensen slinken. Over pakweg vijftig jaar zal menig mens te maken krijgen met een dementerende naaste of geliefde.

Wat ten grondslag ligt aan dit feit is dat we met zijn allen ouder worden. Leeftijd is en blijft de voornaamste factor voor dementie. Uit onderzoek is herhaaldelijk aangetoond dat de kans op dementie bijna exponentieel toeneemt naarmate de jaren verstrijken. Dementie dat met de leeftijd komt is onontkoombaar, tenzij het levenslicht eerder uitgeblazen wordt. Maar wat uit recenter onderzoek naar voren komt is dat er ook factoren meespelen waar wel degelijk invloed op uit te oefenen is. Zo blijkt dat onvoldoende lichamelijke beweging, ongezonde en ongevarieerde voeding en slechte lichamelijke en mentale gezondheid als risicofactoren voor dementie bestempeld mogen worden.

Om nu te zeggen dat ik door deze bevindingen meer bewust ben geworden is moeilijk te zeggen. Het is niet aan te raden om bij iedere zak chips of uurtje voor de televisie je schuldig te gaan voelen over het feit dat je nu voldoet aan de risicofactoren voor dementie. In feite zijn de meeste ziektes gebaseerd op pure pech. De een kan nog zo veel roken en ongezond leven, dat hoeft niet te zeggen dat die ook kanker of dementie krijgt. Waar het wel toe heeft geleid is het belang om te weten waar we nu, en vooral in de toekomst, mee te maken gaan krijgen. Het is voor mijzelf goed geweest om deze, daar gaan we weer, ervaring te hebben opgedaan. Het is zeker aan te raden om je een keer te mengen onder deze mensen of hun familie en verzorgers. Er gaat een veel grotere wereld achter schuil dan ik op voorhand gedacht had. En vrijwilligers in de zorg of activiteitenbegeleiding zijn er nooit genoeg.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s