Zoektocht naar het Wondermiddel

Dementie is vooralsnog niet te genezen. Er zijn op dit moment medicijnen die het ziekteproces vertragen en indammen; hét wondermiddel is tot nu toe echter uitgebleven. De zoektocht daarnaar is in volle gang.

Alzheimerpatiënten verliezen hun denk-, leer-, spraak- en geheugenvermogen omdat de overdracht van informatie tussen de hersencellen minder goed verloopt. Deze overdracht verloopt via neurotransmitters, signaalstoffen die inwerken op de synapsen van cellen. Bij mensen met Alzheimer is de concentratie van het neurotransmitter acetylcholine ernstig verminderd. Acetylcholine wordt bij hen versneld afgebroken en niet opnieuw aangemaakt. Het verlies van cognitie is voor een groot deel te wijden aan deze ontwikkeling.

Er zijn enkele medicijnen beschikbaar die inspelen op de afbraak van acetylcholine. Dit zijn rivastigmine, galantamine en memantine (allen verstrekt onder verschillende merknamen). Deze medicijnen worden cholinesteraseremmers genoemd. In feite zorgen ze ervoor dat er minder acetylcholine wordt afgebroken zodat de snelheid van het verspreiden van de ziekte wordt geremd. Deze middelen hebben een zeer beperkt effect: slechts 10-15% van de patiënten ondervindt een werking. Ook is het van tevoren niet mogelijk te stellen bij wie het medicijn werkt en bij wie niet. Om deze redenen worden de medicijnen alleen verstrekt bij patiënten met een milde tot matige vorm van Alzheimer.

Een andere vorm van symptoombestrijding bij dementie is antipsychotica. Antipsychotica kan helpen bij ‘onbegrepen gedrag’ van dementerenden. Denk aan dwalen, agressie, onrust en argwaan. Deze vorm van behandeling moet echter nooit de eerste keus zijn, andere opties dienen eerst in overweging genomen te worden. Antipsychotica zijn over het algemeen hele zware medicijnen met ernstige bijwerkingen. Daarom wordt in de meeste gevallen, als er in goed overleg besloten is om dit toe te passen, alleen overgegaan op een korte periode van antipsychotica.

De genoemde manieren van behandeling zijn niet effectief en genezend. Ze vertragen slechts het proces en zijn niet in staat om de oorzaak van de ziekte aan te pakken. Het is dweilen met de kraan open. Over de hele wereld zijn onderzoekers verwikkeld in de zoektocht naar een middel om dementie te kunnen stoppen of genezen. In Nederland is het Alzheimer Research Centre (ARC) ook lid van deze zoektocht. Het ARC is gespecialiseerd in klinische studies met nieuwe medicijnen tegen verschillende vormen van dementie. Zij werken nauw samen met het VUmc Alzheimercentrum. In studies van gemiddeld 6 tot 24 maanden onderzoeken zij de werking en veiligheid van nieuwe medicatie. Dit gebeurt in opzetten waarbij deelnemers aan het onderzoek worden behandeld met het nieuwe medicijn of met een placebo.

Schermafbeelding 2014-11-01 om 11.47.24

Een nieuw ontwikkeld medicijn dat net uit het laboratorium komt moet eerst voldoen aan de eisen van een Medisch Ethische Toetsings Commissie. Deze brengt alle risico’s zorgvuldig in kaart en keurt het al dan niet goed. De volgende stap in het ontwikkelingsproces van het nieuwe medicijn is het onderzoek naar de daadwerkelijke effectiviteit. En daar speelt het ARC een grote rol in. Een gespecialiseerd team bestaande uit een neuroloog, researchverpleegkundigen, onderzoeksartsen en neuropsychologen helpen de patiënt en hun familie door het proces heen. Op dit moment is het ARC bezig met ongeveer 8 lopende studies, daarnaast staan er nog een aantal in de startblokken. De lopende studies doen onderzoek naar Alzheimer, fronto-temporale dementie, geheugenproblemen (mild cognitive impairment) en ook preklinisch onderzoek. Dat laatste houdt in dat de patiënt nog geen klachten heeft maar wellicht wel genetische aanleg heeft op ziektes in de toekomst.

Het ARC heeft reële hoop dat er ooit een antwoord komt op de bestrijding van dementie. Er is alleen een lange adem voor nodig en het proces zal stap voor stap gaan. Maar er is absoluut hoop.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s